Gent › Plekken en bezienswaardigheden
Stadhuis
Stadhuis
Een stadhuis in twee stijlen: weelderige laatgotiek aan de Hoogpoort, sobere renaissance aan de Botermarkt. Geldgebrek en de godsdienstoorlogen legden de bouw telkens stil. De Pacificatie van Gent, een vrede tussen de provincies van de Nederlanden, werd hier in 1576 getekend.
Het Gentse stadhuis is eigenlijk twee gebouwen in één, zoals je meteen ziet als je er rondloopt. Aan de Hoogpoort staat een uitbundige laatgotische voorgevel, vol steenkant, pinakels, nissen en balkonnetjes: het lijkt een stenen juwelenkistje. Sla de hoek om naar de Botermarkt en je staat voor een sobere, statige renaissancegevel met zuilen op drie verdiepingen, geïnspireerd op de klassieke oudheid. De twee stijlen botsen niet; samen vertellen ze het verhaal van een stad die een eeuw bouwde aan haar stadhuis.
Binnen zijn zalen uit verschillende eeuwen. De Pacificatiezaal, waar in 1576 de Pacificatie van Gent werd ondertekend, heeft een vloer met een doolhofpatroon. De gemeenteraad vergadert en ontvangsten worden gehouden in de Troonzaal en de Arsenaalzaal, en in de oude Collatiezaal en de gotische kapel zie je hoe de stadsbestuurders zich vroeger presenteerden. Het stadhuis is ook waar Gentenaars trouwen: elke week komen hier paartjes naar buiten onder de ogen van toeristen.
Het stadhuis is nog altijd het hart van het Gentse bestuur. De burgemeester en schepenen werken hier, en vanaf het balkon aan de Botermarkt worden kampioenen en feestvierders toegejuicht. Bezoek het in 3D ›
Geschiedenis
In de middeleeuwen stonden hier de schepenhuizen, de gebouwen van de twee schepenbanken die de stad bestuurden. Begin 16e eeuw was Gent zo rijk en trots dat het een stadhuis wilde dat alle andere in de Lage Landen zou overtreffen. In 1518 begonnen de bouwmeesters Rombout Keldermans en Domien de Waghemakere, die ook in Antwerpen en Mechelen werkten, aan de laatgotische vleugel aan de Hoogpoort.
De bouw liep al snel vast. In 1539 kwam Gent in opstand tegen Karel V, verloor haar privileges en veel geld, en het werk stopte. Pas eind 16e en begin 17e eeuw ging het door, nu in de nieuwe renaissancestijl, met de voorgevel aan de Botermarkt. De godsdienstoorlogen en geldgebrek zorgden ervoor dat de gotische vleugel nooit volgens het oorspronkelijke plan werd afgewerkt; een deel werd pas in de 19e eeuw voltooid.
Op 8 november 1576 werd in het stadhuis de Pacificatie van Gent ondertekend. In een tijd van oorlog tussen de Spaanse koning en de opstandige Nederlanden kwamen de gewesten overeen samen de Spaanse troepen te verdrijven en elkaar te tolereren ondanks hun verschillende geloof. Het was een kortstondige vrede, maar een belangrijk moment in de geschiedenis van de Lage Landen.
Als je het wilt zien
Het stadhuis staat op de hoek van de Hoogpoort en de Botermarkt, tussen het Belfort en de Vrijdagmarkt. Je kunt er niet zomaar binnen: het is een werkend stadhuis. Je ziet het interieur tijdens een rondleiding, op vaste tijden en vaak te boeken via Visit Gent. De buitenkant kun je natuurlijk op elk moment bekijken, en dat is zeker de moeite waard.
Loop helemaal om het gebouw heen om beide gevels te zien, en kijk op zaterdag of er een huwelijk bezig is.
Meer in Gent
Sint-BaafskathedraalGebouwd van de 13e tot de 16e eeuw, met een toren van 89 m. Binnen hangt de Aanbidding van het Lam Gods (1432) van de gebroeders Van Eyck, een van de beroemdste en meest gestolen schilderijen ter wereld. Het paneel van de Rechtvaardige Rechters, gestolen in 1934, is nooit teruggevonden.
BelfortDe stadstoren van 91 m, begonnen in 1313. Gent bewaarde hier zijn privilegies, en wachters keken uit naar brand en vijanden. Bovenop houdt een vergulde draak de wacht. Samen met de Lakenhalle ernaast staat het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
GravensteenDe burcht van de graven van Vlaanderen, in 1180 gebouwd door Filips van de Elzas. Later was het een rechtbank, een gevangenis en zelfs een katoenspinnerij, en rond 1900 kreeg het zijn kantelen terug. In 1949 bezetten studenten het, uit protest tegen de stijgende bierprijs.
Graslei en KorenleiDe middeleeuwse haven van Gent, aan beide oevers van de Leie. Schippers losten hier graan en de gilden bouwden hun huizen langs de kade. Het Koornstapelhuis, het grijze romaanse graanpakhuis van rond 1200, is een van de oudste huizen van de stad.
Sint-MichielsbrugGebouwd aan het begin van de 20e eeuw, net voor de Wereldtentoonstelling van 1913. Kijk naar het oosten en je ziet de drie torens van Gent op een rij: Sint-Niklaas, het Belfort en Sint-Baafs. Achter je staat de Sint-Michielskerk, waarvan de toren nooit af raakte.
Sint-NiklaaskerkDe kerk van de kooplieden, uit de 13e eeuw, in blauwgrijze Doornikse steen: Scheldegotiek. De toren staat midden op het dak en diende ook als uitkijk, lang voor het Belfort er stond. Nu zijn er ook concerten en tentoonstellingen.
VrijdagmarktHet plein van markten, feesten en opstanden, waar de graven van Vlaanderen werden ingehuldigd. In het midden wijst Jacob van Artevelde, de brouwer die Gent in 1338 leidde, de weg. Aan de overkant staat Ons Huis, het grote huis van de socialistische arbeidersbeweging.
Groot VleeshuisDe overdekte vleeshal van de beenhouwers, gebouwd van 1406 tot 1419. Onder de indrukwekkende houten kap hangen nog altijd hammen te drogen. Nu kun je er Oost-Vlaamse streekproducten kopen en proeven.
GraffitistraatHet Werregarenstraatje: sinds de jaren negentig mag hier iedereen legaal spuiten. De muren krijgen bijna elke week een verse laag verf, zodat geen bezoek op het vorige lijkt.
KouterGents deftigste plein, ooit een veld en een plaats voor optochten en schuttersfeesten. Sinds de 18e eeuw is hier elke zondag een bloemenmarkt, met een fanfare in de muziekkoepel. Het blauwe kioskje schenkt er een drankje bij.
VooruitDe feestzaal van de socialistische coöperatie Vooruit, geopend in 1914: arbeiders kwamen hier dansen, voor theater en concerten, en om te eten in het café. Kunstenaars redden het in de jaren tachtig van verval. Tegenwoordig is het het kunstencentrum VIERNULVIER.
Sint-PietersabdijDe abdij op de Blandijnberg werd in de 7e eeuw gesticht, volgens het verhaal door Sint-Amandus, en groeide uit tot een van de rijkste van Vlaanderen. De barokke kerk met koepel (1629-1720) is van Pieter Huyssens. De Fransen hieven de abdij in 1796 op; nu is ze een tentoonstellingshal, met achter haar muren een abdijtuin met wijnranken en ruïnes.
Gent ZuidTot 1928 stond hier het Zuidstation, Gents eerste treinstation. Tegenwoordig is het het knooppunt van De Lijn: de meeste stadsbussen beginnen en eindigen hier, en de trams komen er langs op weg naar het centrum en Sint-Pieters.
BlaarmeersenGents sport- en recreatiepark, bij de Watersportbaan. Op hete dagen zit het strand aan de zwemvijver vol, en joggers lopen hun rondjes rond de 2,3 km lange roeibaan. Er zijn ook een camping, een atletiekpiste en beachvolleybal.
MammelokkerKijk boven de deur van dit huisje tegen de Lakenhalle: een jonge vrouw die een oude man de borst geeft. Het is de Romeinse legende van Pero, die haar vader Cimon zoogde toen hij in de gevangenis werd uitgehongerd. Toen dat uitkwam, werd hij vrijgelaten. De cipiers van de stadsgevangenis, die van 1742 tot 1902 in de kelders van de Lakenhalle zat, woonden hier. Mammelokker is Gents dialect voor borstzuiger. Het reliëf dateert van 1741, in 1962 opnieuw gehouwen door Jan Anteunis.
Karel SabbebergGents enige berg, zo’n 30 meter hoog en door mensenhand gemaakt. Tot 2003 skiede Gent hier op borstelmatten. In 2019 werd hij genoemd naar de ultraloper Karel Sabbe, die er duizenden keren op en af liep tijdens zijn training. Sinds 2009 kijkt een uitkijktoren bovenop uit over de stad.
NeuzekesPaarse kegelvormige snoepjes met een vloeibaar frambozenhart, verkocht vanaf karretjes op de Groentenmarkt.
De tramsDe witte en gele trams van De Lijn, die met hun bel door de smalle straten van de oude stad rinkelen.
De Gentse FeestenTien dagen elke juli waarin de hele oude stad een van de grootste straatfestivals van Europa wordt.
De fietsstadSinds 2017 kunnen auto’s niet meer dwars door het centrum rijden, en hebben fietsen de straten overgenomen.