Over het project

Het idee

De meeste mensen kennen een stad van een kaart, van foto’s of van één kort bezoek. Met Instant Cities rijd je er doorheen: door haar straten, over haar bruggen en over haar pleinen, op je eigen tempo, met de fiets, te voet of te paard. Je kunt al eens rondkijken voor een reis, een straat terugvinden die je je herinnert, of met een vriend racen door een oude stad die geen van beiden ooit zag.

Het idee is om de drempel zo laag mogelijk te houden. Elke stad draait in een gewone browser, op een laptop, een tablet of een telefoon. Je installeert niets, je maakt geen account aan en je hebt geen snelle grafische kaart nodig. Een link naar een stad zet je er middenin, en een link naar een bezienswaardigheid zet je er recht voor.

Steden gebouwd uit OpenStreetMap

Elke stad begint bij OpenStreetMap, de vrije kaart van de wereld die vrijwilligers bijhouden. De tools van het project halen er het historische centrum van een stad uit en maken van wat ze vinden een 3D-wereld: de omtrek en hoogte van elk gebouw, de straten en hun wegdek (kasseien waar OpenStreetMap dat zegt), de bruggen, kades, grachten en rivieren, de pleinen, parken en bomen, en de tramlijnen.

OpenStreetMap geeft de vorm van een stad, maar niet altijd haar uitzicht, dus de rest komt er met de hand bij. Bezienswaardigheden zoals belforten, kathedralen en bruggen krijgen een eigen 3D-model in plaats van een gewoon blok, en ook gevels krijgen een eigen uitzicht: in Gent worden ze straat per straat ingekleurd, naar foto’s op straatniveau van Mapillary en Wikimedia Commons. De gebouwen van Gent staan zelfs op hun gemeten hoogte, uit het open hoogtemodel van Vlaanderen.

Gent en Lecce zijn volledig gebouwd. De andere steden hebben voorlopig een eerste stuk van hun centrum, met een race en een rondleiding, en groeien stap voor stap.

Opdrachten, races en rondleidingen

Elke stad kun je op drie manieren spelen. De opdrachten beginnen met vrij rondrijden, waar je gaat waar je wilt en rondkijkt, en gaan verder met korte opdrachten tegen de klok. Races lopen door echte straten tegen computerrijders, en twee spelers kunnen het tegen elkaar opnemen op één scherm in twee gedeeld, zoals in Super Mario Kart. De rondleiding vraagt helemaal niets van je: ze vliegt je langs de mooiste plekken van de stad terwijl jij achterover leunt en kijkt.

Je kiest een fiets, je eigen voeten of een paard, of een koe, een tijger, een varken of een eenhoorn: ze zijn allemaal even snel en sterk, de keuze gaat dus alleen over het uitzicht.

Hoe het gebouwd is

Het spel draait in een gewone browser, op een computer of laptop met het toetsenbord of een gamepad, en op een tablet of telefoon met aanraakbediening. Het tekent zijn steden met three.js, de JavaScript-bibliotheek die WebGL-graphics in een webpagina zet, en het is geschreven als gewone JavaScript-modules die de browser laadt zoals ze zijn: er is geen buildstap en geen appwinkel. De hele site is een verzameling statische bestanden die GitHub Pages serveert, dus een nieuwe versie staat online zodra ze op GitHub komt.

Achter het spel zit een reeks conversiescripts. Ze halen een stad uit OpenStreetMap en maken er de gegevens van het spel van, leggen de straten op het terrein, geven gebouwen hun hoogte, plaatsen tramlijnen, banken en fietsenrekken, en kleuren gevels naar foto’s. Het grootste deel van die code, en van het spel zelf, is met AI geschreven, vooral Claude in Claude Code, dat ook zijn eigen werk nakijkt door schermafbeeldingen van het spel te vergelijken met foto’s van de echte plek.

Om op een telefoon te draaien houdt het spel het licht: het laadt een stad in stappen terwijl het laadscherm vertelt wat het aan het doen is, en het schroeft de details terug op aanraakschermen. Heb je een stad eenmaal gespeeld, dan bewaart je browser er een kopie van, zodat ze de volgende keer sneller opent en zelfs zonder netwerk start.

Het begon met Instant Gent

Het project begon als Instant Gent, een 3D-spel van Gent, gemaakt om de straten, grachten en torens van de stad te tonen aan iedereen met een browser. Instant Gent leeft nog altijd op een eigen site, in het Nederlands, Frans en Spaans, met een app voor de iPhone.

Toen Gent werkte, was de volgende vraag of dezelfde tools elke oude stad konden bouwen, en Lecce, in het zuiden van Italië, werd de eerste stad na Gent. In oktober 2026 verhuisde het spel naar Instant Cities, met Gent en Lecce, en Rome, Parijs, Londen, Venetië en de andere steden die je hier kunt spelen volgden.

Open source, op GitHub

Alle code is openbaar op github.com/instantcities/instantcities: het spel, de tools die een stad bouwen uit OpenStreetMap, de eigen modellen en gegevens van elke stad, en deze website. Je kunt er lezen hoe een stad tot stand komt, ze op je eigen computer draaien, of een issue openen als een straat, een brug of een bezienswaardigheid er verkeerd uitziet.

Klopt er iets niet in OpenStreetMap zelf, dan verbeter je het best daar: dan wordt elke kaart die OpenStreetMap gebruikt beter, en ook de stad hier, de volgende keer dat ze opnieuw gebouwd wordt.

Waar het naartoe kan

Waar dit naartoe gaat, ligt nog open, maar hier is een idee. Elke stad zou een eigen opensourcerepository op GitHub kunnen krijgen, bijgehouden door de mensen die haar kennen en graag zien: zij zouden haar straten verbeteren, haar bezienswaardigheden modelleren, haar gevels inkleuren en over haar plekken schrijven.

Die repositories zouden uitgroeien tot een gegevensbron op zich, naast OpenStreetMap: een vrij, open 3D-model van elk historisch centrum dat iedereen zou kunnen gebruiken, niet alleen dit spel. Er is nog niets beslist. Wil je helpen om het vorm te geven, neem dan contact op via GitHub.

Dank en bronnen

• Kaartgegevens © OpenStreetMap-bijdragers, onder de Open Database Licence.
• Het tekenen in 3D gebeurt met three.js.
• Foto’s op straatniveau komen van Mapillary, en foto’s van bezienswaardigheden van Wikimedia Commons, elk met vermelding op de pagina waar ze staan.
• Het spel begon als Instant Gent, alleen voor Gent gemaakt, en zijn tools en Gent zelf verhuisden mee naar Instant Cities.
• De gebouwhoogtes van Gent komen uit het hoogtemodel van Vlaanderen van Digitaal Vlaanderen.
• Gemaakt door Wouter Smet en Julia, met Claude.