Gent › Plekken en bezienswaardigheden
Sint-Pietersabdij
Sint-Pietersabdij
De abdij op de Blandijnberg werd in de 7e eeuw gesticht, volgens het verhaal door Sint-Amandus, en groeide uit tot een van de rijkste van Vlaanderen. De barokke kerk met koepel (1629-1720) is van Pieter Huyssens. De Fransen hieven de abdij in 1796 op; nu is ze een tentoonstellingshal, met achter haar muren een abdijtuin met wijnranken en ruïnes.
Photo: Demeester, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
De Sint-Pietersabdij staat op de Blandijnberg, het hoogste punt van de oude stad, aan het grote Sint-Pietersplein. Wat je eerst ziet, is de barokke Onze-Lieve-Vrouw-Sint-Pieterskerk, met haar statige voorgevel en grote koepel die van ver boven de daken uitsteekt. Naast de kerk liggen de voormalige abdijgebouwen, rond een kloostergang, met een refter, een kapittelzaal en kelders die plaatselijk eeuwenoud zijn.
Tegenwoordig zijn de abdijgebouwen een tentoonstellingshal, met grote shows over kunst, geschiedenis en de wereld van vandaag. Achter de muren ligt een verborgen parel: de abdijtuin. Daar vind je een moestuin, fruitbomen, een kruidentuin, de ruïnes van oudere abdijgebouwen en zelfs een wijngaard op de helling, een herinnering aan de monniken die hier eeuwenlang wijn maakten. Het is een van de rustigste plekken van de stad.
Het Sint-Pietersplein ervoor is een van de grootste pleinen van Gent. Het wordt gebruikt voor kermissen, circussen, evenementen en markten, en ligt dicht bij de universiteitswijk en het Citadelpark. Bezoek het in 3D ›
Geschiedenis
Volgens de overlevering stichtte Sint-Amandus hier in de 7e eeuw een klooster, op de Blandijnberg met uitzicht op de samenvloeiing van Leie en Schelde. De abdij groeide uit tot een van de rijkste en machtigste van Vlaanderen, met uitgestrekte landgoederen en een grote bibliotheek. Lange tijd was ze de grote rivaal van de Sint-Baafsabdij aan de andere kant van de stad.
In de 9e eeuw werd de abdij geplunderd door de Vikingen, maar ze werd herbouwd. Graven van Vlaanderen werden hier begraven, en de abdij speelde een grote rol in het leven van de stad. Ze werd zwaar getroffen door de beeldenstorm van 1566. Daarna werd ze herbouwd, en tussen 1629 en 1720 verrees de huidige barokke kerk, ontworpen door de jezuïetenarchitect Pieter Huyssens.
In 1796 hieven de Franse revolutionairen de abdij op, zoals alle kloosters. De monniken moesten weg en het bezit werd verkocht. De gebouwen werden later onder meer als kazerne gebruikt. Pas in de 20e eeuw kregen ze een nieuwe rol als cultureel centrum en tentoonstellingsruimte. De abdijtuin werd gerestaureerd en is nu een openbaar groen hart in de stad.
Als je het wilt zien
De abdij ligt aan het Sint-Pietersplein, ongeveer vijftien minuten lopen van het centrum, of met de tram tot vlakbij. De abdijtuin is overdag meestal gratis toegankelijk, met kortere uren in de winter. Voor de tentoonstellingen in de kunsthal koop je een ticket. De kerk is regelmatig open voor bezoekers.
Combineer een bezoek met een wandeling naar het Citadelpark, S.M.A.K. of het Museum voor Schone Kunsten, allemaal op loopafstand.
Meer in Gent
Sint-BaafskathedraalGebouwd van de 13e tot de 16e eeuw, met een toren van 89 m. Binnen hangt de Aanbidding van het Lam Gods (1432) van de gebroeders Van Eyck, een van de beroemdste en meest gestolen schilderijen ter wereld. Het paneel van de Rechtvaardige Rechters, gestolen in 1934, is nooit teruggevonden.
BelfortDe stadstoren van 91 m, begonnen in 1313. Gent bewaarde hier zijn privilegies, en wachters keken uit naar brand en vijanden. Bovenop houdt een vergulde draak de wacht. Samen met de Lakenhalle ernaast staat het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
GravensteenDe burcht van de graven van Vlaanderen, in 1180 gebouwd door Filips van de Elzas. Later was het een rechtbank, een gevangenis en zelfs een katoenspinnerij, en rond 1900 kreeg het zijn kantelen terug. In 1949 bezetten studenten het, uit protest tegen de stijgende bierprijs.
Graslei en KorenleiDe middeleeuwse haven van Gent, aan beide oevers van de Leie. Schippers losten hier graan en de gilden bouwden hun huizen langs de kade. Het Koornstapelhuis, het grijze romaanse graanpakhuis van rond 1200, is een van de oudste huizen van de stad.
Sint-MichielsbrugGebouwd aan het begin van de 20e eeuw, net voor de Wereldtentoonstelling van 1913. Kijk naar het oosten en je ziet de drie torens van Gent op een rij: Sint-Niklaas, het Belfort en Sint-Baafs. Achter je staat de Sint-Michielskerk, waarvan de toren nooit af raakte.
Sint-NiklaaskerkDe kerk van de kooplieden, uit de 13e eeuw, in blauwgrijze Doornikse steen: Scheldegotiek. De toren staat midden op het dak en diende ook als uitkijk, lang voor het Belfort er stond. Nu zijn er ook concerten en tentoonstellingen.
StadhuisEen stadhuis in twee stijlen: weelderige laatgotiek aan de Hoogpoort, sobere renaissance aan de Botermarkt. Geldgebrek en de godsdienstoorlogen legden de bouw telkens stil. De Pacificatie van Gent, een vrede tussen de provincies van de Nederlanden, werd hier in 1576 getekend.
VrijdagmarktHet plein van markten, feesten en opstanden, waar de graven van Vlaanderen werden ingehuldigd. In het midden wijst Jacob van Artevelde, de brouwer die Gent in 1338 leidde, de weg. Aan de overkant staat Ons Huis, het grote huis van de socialistische arbeidersbeweging.
Groot VleeshuisDe overdekte vleeshal van de beenhouwers, gebouwd van 1406 tot 1419. Onder de indrukwekkende houten kap hangen nog altijd hammen te drogen. Nu kun je er Oost-Vlaamse streekproducten kopen en proeven.
GraffitistraatHet Werregarenstraatje: sinds de jaren negentig mag hier iedereen legaal spuiten. De muren krijgen bijna elke week een verse laag verf, zodat geen bezoek op het vorige lijkt.
KouterGents deftigste plein, ooit een veld en een plaats voor optochten en schuttersfeesten. Sinds de 18e eeuw is hier elke zondag een bloemenmarkt, met een fanfare in de muziekkoepel. Het blauwe kioskje schenkt er een drankje bij.
VooruitDe feestzaal van de socialistische coöperatie Vooruit, geopend in 1914: arbeiders kwamen hier dansen, voor theater en concerten, en om te eten in het café. Kunstenaars redden het in de jaren tachtig van verval. Tegenwoordig is het het kunstencentrum VIERNULVIER.
Gent ZuidTot 1928 stond hier het Zuidstation, Gents eerste treinstation. Tegenwoordig is het het knooppunt van De Lijn: de meeste stadsbussen beginnen en eindigen hier, en de trams komen er langs op weg naar het centrum en Sint-Pieters.
BlaarmeersenGents sport- en recreatiepark, bij de Watersportbaan. Op hete dagen zit het strand aan de zwemvijver vol, en joggers lopen hun rondjes rond de 2,3 km lange roeibaan. Er zijn ook een camping, een atletiekpiste en beachvolleybal.
MammelokkerKijk boven de deur van dit huisje tegen de Lakenhalle: een jonge vrouw die een oude man de borst geeft. Het is de Romeinse legende van Pero, die haar vader Cimon zoogde toen hij in de gevangenis werd uitgehongerd. Toen dat uitkwam, werd hij vrijgelaten. De cipiers van de stadsgevangenis, die van 1742 tot 1902 in de kelders van de Lakenhalle zat, woonden hier. Mammelokker is Gents dialect voor borstzuiger. Het reliëf dateert van 1741, in 1962 opnieuw gehouwen door Jan Anteunis.
Karel SabbebergGents enige berg, zo’n 30 meter hoog en door mensenhand gemaakt. Tot 2003 skiede Gent hier op borstelmatten. In 2019 werd hij genoemd naar de ultraloper Karel Sabbe, die er duizenden keren op en af liep tijdens zijn training. Sinds 2009 kijkt een uitkijktoren bovenop uit over de stad.
NeuzekesPaarse kegelvormige snoepjes met een vloeibaar frambozenhart, verkocht vanaf karretjes op de Groentenmarkt.
De tramsDe witte en gele trams van De Lijn, die met hun bel door de smalle straten van de oude stad rinkelen.
De Gentse FeestenTien dagen elke juli waarin de hele oude stad een van de grootste straatfestivals van Europa wordt.
De fietsstadSinds 2017 kunnen auto’s niet meer dwars door het centrum rijden, en hebben fietsen de straten overgenomen.