Graslei en Korenlei

De Graslei en de Korenlei zijn de twee kaden aan weerszijden van de Leie, in het hart van Gent, en samen het bekendste ansichtkaartbeeld van de stad. Op de Graslei, de oostzijde, staat een rij gildehuizen en pakhuizen die bijna duizend jaar architectuur tonen: van een eenvoudig romaans graanhuis tot rijk versierde barokke gevels. Aan de overkant, op de Korenlei, staan statige herenhuizen en meer gildehuizen. Ertussen liggen de bootjes, en de Leie drijft langzaam naar het centrum.

Loop langs de Graslei en lees de gevels als een boek. Het Gildehuis van de Vrije Schippers is laatgotisch, met een schip als windvaan. Het smalle Tolhuisje, waar tol werd geheven op graan, is Vlaamse renaissance. Het Koornstapelhuis, het grijze romaanse graanhuis met de trapgevel, is een van de oudste huizen van de stad. En het Korenmetershuis was voor de mannen die het graan wogen en maten. Op de Korenlei valt het Gildehuis van de Onvrije Schippers op, met zijn barokke voorgevel en vergulde schip.

Tegenwoordig is dit de woonkamer van Gent. Op zonnige dagen zitten honderden mensen met hun benen boven het water op de kademuur, zijn er caféterrassen en vertrekken hier de rondvaartboten. ’s Avonds worden de gevels zacht verlicht: Gent heeft een eigen lichtplan, en de Graslei is het mooiste voorbeeld. Het beste uitzicht op beide kaden heb je vanaf de Sint-Michielsbrug. Bezoek het in 3D ›

Geschiedenis

Dit stuk van de Leie was de middeleeuwse haven van Gent, ‘Tussen Bruggen’ genoemd. Gent had het stapelrecht voor graan: schepen met graan op de Leie en de Schelde moesten het eerst hier te koop aanbieden. Dat recht maakte de stad rijk en hield haar bevolking gevoed. Schippers losten hun lading, korenmeters controleerden de maten en het graan werd in pakhuizen opgeslagen.

De gilden, de verenigingen van ambachtslieden en handelaars, toonden hun rijkdom met prachtige huizen aan de kade. Het Koornstapelhuis werd rond 1200 gebouwd als graanopslag. Het Gildehuis van de Vrije Schippers volgde in 1531, het Tolhuisje in 1682 en het Korenmetershuis eind 17e eeuw. De vrije schippers mochten overal varen; de onvrije alleen binnen de stad, en zij bouwden in 1739 hun eigen gildehuis op de Korenlei.

In de 19e eeuw verloor de haven haar belang en werden veel gevels veranderd of achter pleisterwerk verborgen. Voor de wereldtentoonstelling van 1913 werd de Graslei grondig gerestaureerd, zodat bezoekers een middeleeuws Gent konden zien. Daarbij werden sommige gevels herbouwd naar oude tekeningen. Het Gildehuis van de Metselaars op de Graslei is zo’n reconstructie: later bleek dat de echte gevel nog bestond, verborgen in een steegje bij de Sint-Niklaaskerk, waar hij sindsdien ook is gerestaureerd.

Lange tijd reden auto’s langs de Graslei en de Korenlei. Sinds het centrum grotendeels autovrij is, zijn de kaden weer van de voetgangers, en ze zijn de plek geworden waar Gent samenkomt, van zomeravonden met vrienden tot de Gentse Feesten.

Als je het wilt zien

De Graslei en de Korenlei zijn altijd voor iedereen open, dag en nacht. Ze liggen een paar minuten lopen van de Korenmarkt of de Sint-Michielsbrug. De gildehuizen zelf zijn meestal privé of restaurants en kunnen niet als museum worden bezocht, maar in sommige zit een restaurant of café waar je binnen kunt.

Wil je de kaden vanaf het water zien, maak dan een rondvaart: meerdere bedrijven vertrekken hier het hele jaar door, voor een tocht van ongeveer drie kwartier door de oude stad. Kom ook ’s avonds terug, als de gevels verlicht zijn.