Instant Cities: Gent

Gent › Plekken en bezienswaardigheden

Belfort

Belfort

De stadstoren van 91 m, begonnen in 1313. Gent bewaarde hier zijn privilegies, en wachters keken uit naar brand en vijanden. Bovenop houdt een vergulde draak de wacht. Samen met de Lakenhalle ernaast staat het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Bekijk het in 3D Bekijk de rondleiding

Belfort in Instant Gent

Photo: Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Het Belfort is de middelste van Gents drie torens en met 91 m het hoogste belfort van België. Terwijl de kerktorens aan weerszijden over God spreken, staat het Belfort voor de stad zelf: voor de vrijheid en de macht van haar burgers tegenover de graaf. Bovenop de spits draait een vergulde draak, het symbool van Gent, die met zijn kop in de wind over de stad waakt.

Binnen klim je langs de vertrekken van de wachters en de zalen waar vroeger het stadsarchief werd bewaard naar de klokkenverdieping. Daar hangt het carillon, een van de grootste van het land met meer dan vijftig klokken, en je ziet de enorme trommel die ze automatisch laat spelen. Vanaf de galerij heb je een van de mooiste uitzichten over de stad: de Sint-Baafs vlakbij, het Gravensteen, de Leie met de Graslei en, op een heldere dag, ver voorbij Gent. Een lift brengt je het grootste deel van de weg omhoog.

Tegen de toren staat de Lakenhalle, waar de lakenhandelaars de kwaliteit van hun wollen laken lieten keuren: de bron van Gents middeleeuwse rijkdom. Aan de kant van het Goudenleeuwplein is de Mammelokker, de oude ingang van de stadsgevangenis. Het beeldhouwwerk erboven toont een oude man in zijn cel die door zijn dochter de borst krijgt, een verhaal van barmhartigheid uit de Romeinse oudheid. Op het pleintje ernaast staat de gebarsten klok Triomfante. Bezoek het in 3D ›

Geschiedenis

De bouw begon in 1313, toen Gent na Parijs een van de grootste steden van Noord-Europa was. De bouwers werkten naar een ontwerp op perkament dat nog bestaat en een van de oudste bouwtekeningen van de Lage Landen is. Rond 1380 stond de stenen toren, met een houten spits erbovenop. In het ‘secreet’, een kluis achter dikke ijzeren deuren, bewaarde de stad haar privileges: de oorkonden met de rechten die ze de graven had afgedwongen.

De grote klok Roeland luidde bij brand, bij oorlog en om de burgers samen te roepen. Gentenaars kennen nog het rijmpje ‘Mijn naam is Roeland; als ik klep is er brand, als ik luid is er storm in Vlaanderen.’ Na de opstand van 1539 strafte keizer Karel V de stad: haar privileges werden ingetrokken en Roeland moest naar beneden. De Hemony-klok Triomfante, die later in de toren hing, scheurde in 1914 en staat nu aan de voet van het Belfort.

De Lakenhalle werd vanaf 1425 tegen de toren gebouwd, maar werd pas begin 20e eeuw min of meer afgewerkt. Ook de spits kende vele versies: een houten, een barokke, een gietijzeren uit de 19e eeuw en ten slotte de huidige, gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1913 naar het oorspronkelijke middeleeuwse ontwerp. De oudste draken, uit de 14e eeuw, worden in de toren bewaard.

In 1999 werd het Belfort, met de Lakenhalle en de Mammelokker, opgenomen op de UNESCO-werelderfgoedlijst, bij de belforten van België en Frankrijk. Samen vertellen deze torens het verhaal van de vrije middeleeuwse steden, waar burgers hun eigen stad bestuurden.

Als je het wilt zien

De ingang ligt aan de kant van het Sint-Baafsplein, tussen de kathedraal en het stadhuis. Je koopt een ticket en gaat te voet of met de lift omhoog; de laatste trappen naar de klokken en de galerij zijn smal en steil. Kom bij voorkeur op een heldere dag voor het uitzicht, en kijk of er die dag een carillonconcert is: dan hoor je de klokken van dichtbij.

Reken op ongeveer een uur. De lift is een grote hulp als je niet vast op de benen staat, maar niet elk deel van de toren is zonder trappen te bereiken.

Meer in Gent

Sint-BaafskathedraalGebouwd van de 13e tot de 16e eeuw, met een toren van 89 m. Binnen hangt de Aanbidding van het Lam Gods (1432) van de gebroeders Van Eyck, een van de beroemdste en meest gestolen schilderijen ter wereld. Het paneel van de Rechtvaardige Rechters, gestolen in 1934, is nooit teruggevonden. GravensteenDe burcht van de graven van Vlaanderen, in 1180 gebouwd door Filips van de Elzas. Later was het een rechtbank, een gevangenis en zelfs een katoenspinnerij, en rond 1900 kreeg het zijn kantelen terug. In 1949 bezetten studenten het, uit protest tegen de stijgende bierprijs. Graslei en KorenleiDe middeleeuwse haven van Gent, aan beide oevers van de Leie. Schippers losten hier graan en de gilden bouwden hun huizen langs de kade. Het Koornstapelhuis, het grijze romaanse graanpakhuis van rond 1200, is een van de oudste huizen van de stad. Sint-MichielsbrugGebouwd aan het begin van de 20e eeuw, net voor de Wereldtentoonstelling van 1913. Kijk naar het oosten en je ziet de drie torens van Gent op een rij: Sint-Niklaas, het Belfort en Sint-Baafs. Achter je staat de Sint-Michielskerk, waarvan de toren nooit af raakte. Sint-NiklaaskerkDe kerk van de kooplieden, uit de 13e eeuw, in blauwgrijze Doornikse steen: Scheldegotiek. De toren staat midden op het dak en diende ook als uitkijk, lang voor het Belfort er stond. Nu zijn er ook concerten en tentoonstellingen. StadhuisEen stadhuis in twee stijlen: weelderige laatgotiek aan de Hoogpoort, sobere renaissance aan de Botermarkt. Geldgebrek en de godsdienstoorlogen legden de bouw telkens stil. De Pacificatie van Gent, een vrede tussen de provincies van de Nederlanden, werd hier in 1576 getekend. VrijdagmarktHet plein van markten, feesten en opstanden, waar de graven van Vlaanderen werden ingehuldigd. In het midden wijst Jacob van Artevelde, de brouwer die Gent in 1338 leidde, de weg. Aan de overkant staat Ons Huis, het grote huis van de socialistische arbeidersbeweging. Groot VleeshuisDe overdekte vleeshal van de beenhouwers, gebouwd van 1406 tot 1419. Onder de indrukwekkende houten kap hangen nog altijd hammen te drogen. Nu kun je er Oost-Vlaamse streekproducten kopen en proeven. GraffitistraatHet Werregarenstraatje: sinds de jaren negentig mag hier iedereen legaal spuiten. De muren krijgen bijna elke week een verse laag verf, zodat geen bezoek op het vorige lijkt. KouterGents deftigste plein, ooit een veld en een plaats voor optochten en schuttersfeesten. Sinds de 18e eeuw is hier elke zondag een bloemenmarkt, met een fanfare in de muziekkoepel. Het blauwe kioskje schenkt er een drankje bij. VooruitDe feestzaal van de socialistische coöperatie Vooruit, geopend in 1914: arbeiders kwamen hier dansen, voor theater en concerten, en om te eten in het café. Kunstenaars redden het in de jaren tachtig van verval. Tegenwoordig is het het kunstencentrum VIERNULVIER. Sint-PietersabdijDe abdij op de Blandijnberg werd in de 7e eeuw gesticht, volgens het verhaal door Sint-Amandus, en groeide uit tot een van de rijkste van Vlaanderen. De barokke kerk met koepel (1629-1720) is van Pieter Huyssens. De Fransen hieven de abdij in 1796 op; nu is ze een tentoonstellingshal, met achter haar muren een abdijtuin met wijnranken en ruïnes. Gent ZuidTot 1928 stond hier het Zuidstation, Gents eerste treinstation. Tegenwoordig is het het knooppunt van De Lijn: de meeste stadsbussen beginnen en eindigen hier, en de trams komen er langs op weg naar het centrum en Sint-Pieters. BlaarmeersenGents sport- en recreatiepark, bij de Watersportbaan. Op hete dagen zit het strand aan de zwemvijver vol, en joggers lopen hun rondjes rond de 2,3 km lange roeibaan. Er zijn ook een camping, een atletiekpiste en beachvolleybal. MammelokkerKijk boven de deur van dit huisje tegen de Lakenhalle: een jonge vrouw die een oude man de borst geeft. Het is de Romeinse legende van Pero, die haar vader Cimon zoogde toen hij in de gevangenis werd uitgehongerd. Toen dat uitkwam, werd hij vrijgelaten. De cipiers van de stadsgevangenis, die van 1742 tot 1902 in de kelders van de Lakenhalle zat, woonden hier. Mammelokker is Gents dialect voor borstzuiger. Het reliëf dateert van 1741, in 1962 opnieuw gehouwen door Jan Anteunis. Karel SabbebergGents enige berg, zo’n 30 meter hoog en door mensenhand gemaakt. Tot 2003 skiede Gent hier op borstelmatten. In 2019 werd hij genoemd naar de ultraloper Karel Sabbe, die er duizenden keren op en af liep tijdens zijn training. Sinds 2009 kijkt een uitkijktoren bovenop uit over de stad. NeuzekesPaarse kegelvormige snoepjes met een vloeibaar frambozenhart, verkocht vanaf karretjes op de Groentenmarkt. De tramsDe witte en gele trams van De Lijn, die met hun bel door de smalle straten van de oude stad rinkelen. De Gentse FeestenTien dagen elke juli waarin de hele oude stad een van de grootste straatfestivals van Europa wordt. De fietsstadSinds 2017 kunnen auto’s niet meer dwars door het centrum rijden, en hebben fietsen de straten overgenomen.