Brussel › Over de stad
Dit is Brussel
Brussel is de hoofdstad van België en de zetel van de belangrijkste instellingen van de Europese Unie en van de NAVO. Het oude centrum groeide rond de Grote Markt, een plein van vergulde gildehuizen en een gotisch stadhuis dat de gilden heropbouwden na een Frans bombardement in 1695. De stad spreekt Frans en Nederlands naast elkaar, en je kent haar van haar strips, haar chocolade, haar frieten en het bronzen ventje Manneken Pis.
Photo: Celuici, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Brussel in één oogopslag
- Land
- België
- Regio
- Brussels Hoofdstedelijk Gewest, een van de drie gewesten van België; het hoort bij geen enkele provincie
- Inwoners
- Ongeveer 195.000 (Stad Brussel), 1,2 miljoen (Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
- Gesticht
- 979, volgens de overlevering
- Rivier
- De Zenne, overwelfd sinds de jaren 1870
- Talen
- Frans en Nederlands, beide officieel
- Plaatselijke namen
- Brussel (Nederlands), Bruxelles (Frans)
- Bijnaam
- De hoofdstad van Europa
- UNESCO-werelderfgoed
- De Grote Markt (1998) en de herenhuizen van Victor Horta (2000)
Bekend om
- De Grote Markt, met het gotische stadhuis en de vergulde huizen van de gilden
- Manneken Pis, een bronzen jongetje met een garderobe van meer dan duizend kostuums
- De Europese Commissie, het Europees Parlement en het hoofdkwartier van de NAVO
- Frieten, wafels, chocolade, bier en strips, van Kuifje tot vandaag
De stad
Brussel groeide in het dal van de kleine rivier de Zenne en de heuvel naar het oosten op, en de twee helften voelen nog altijd verschillend: de benedenstad rond de Grote Markt is een wirwar van oude straten van kooplieden en ambachtslieden, terwijl de bovenstad op de Coudenberg een plek van paleizen, musea en brede, rechte straten is. Een gordel van lanen op de lijn van de 14e-eeuwse stadsmuren omsluit de oude stad, die men naar haar vorm het Vijfhoek noemt.
Het centrum, het deel waar je in Instant Brussels doorheen rijdt, loopt van de Grote Markt naar het westen tot aan de Beurs en het Sint-Goriksplein, waar de stad begon, en naar het noorden tot aan de winkels van de Nieuwstraat. Vanaf de Grote Markt leiden de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen naar de kathedraal, en de Kunstberg klimt naar het Koningsplein op de heuvel. Ten zuiden ervan ligt de Zavel, met zijn antiquairs en chocoladewinkels.
Waar het ligt
Brussel ligt in het midden van België, tussen het Nederlandstalige noorden en het Franstalige zuiden. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat 19 gemeenten telt, waaronder de Stad Brussel, is een van de drie gewesten van het land en ligt als een eiland binnen Vlaanderen. Antwerpen ligt zo’n 45 kilometer naar het noorden en Gent zo’n 55 kilometer naar het noordwesten.
De Zenne stroomt nog altijd onder de stad, in tunnels, en een kanaal doorkruist Brussel en verbindt Charleroi in het zuiden met de Schelde in het noorden. Het Zoniënwoud, een groot beukenbos, reikt tot in het zuidoosten van het gewest. Het klimaat is zacht en nat, met regen verspreid over het hele jaar.
Plekken en bezienswaardigheden
Manneken PisEen bronzen jongetje van amper een halve meter, met een garderobe van meer dan duizend kostuums.
Koninklijke Sint-HubertusgalerijenEen van de eerste overdekte winkelgalerijen van Europa, geopend in 1847 onder een glazen dak.
BeursDe oude beurs uit 1873, aan een boulevard die sinds 2015 autovrij is.
Sint-Michiels- en Sint-GoedelekathedraalDe gotische kathedraal van Brussel op de helling naar de bovenstad, waar koninklijke huwelijken worden gesloten.
KunstbergDe tuintrappen tussen de beneden- en de bovenstad, met uitzicht over de stad.
ZavelHet plein van de antiquairs en chocolatiers, onder de gotische kerk van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Zavel.
Het centrum op een kaart
De straten, pleinen en waterwegen waar elke bezoeker van Brussel terechtkomt. Wijs er een aan om hem op de kaart te vinden.
-
1
Grote Markt Grand-Place / Grote Markt plein
Het marktplein van Brussel, omsloten door het gotische Stadhuis, het Broodhuis en de vergulde huizen van de gilden.
-
2
Galeries Royales Saint-Hubert Galeries Royales Saint-Hubert / Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen straat
Een winkelgalerij met glazen dak uit 1847, een van de eerste van Europa, met cafés, chocoladewinkels en een theater.
-
3
Rue des Bouchers Rue des Bouchers / Beenhouwersstraat straat
De Beenhouwersstraat, nu een steegje met restaurants met tafels buiten, dat de Galerijen kruist.
-
4
Place de la Bourse Place de la Bourse / Beursplein plein
Het plein voor de Beurs, de voormalige beurs uit 1873, nu een museum van het Belgische bier.
-
5
Boulevard Anspach Boulevard Anspach / Anspachlaan straat
De laan die in de jaren 1870 over de overwelfde Zenne werd gelegd, sinds 2015 een voetgangerszone.
-
6
Rue de l’Étuve Rue de l’Étuve / Stoofstraat straat
De straat van de Grote Markt naar de hoek waar het Manneken Pis op zijn fontein staat.
-
7
Place Saint-Géry Place Saint-Géry / Sint-Goriksplein plein
Het plein op het oude eiland in de Zenne waar Brussel begon, rond een ijzeren markthal uit 1881, nu omringd door bars.
-
8
Place Sainte-Catherine Place Sainte-Catherine / Sint-Katelijneplein plein
Een plein op de gedempte dokken van de oude haven, bekend om zijn visrestaurants.
-
9
Place de la Monnaie Place de la Monnaie / Muntplein plein
Het plein van de Munt, het operahuis waar de Belgische Revolutie in 1830 begon.
-
10
Rue Neuve Rue Neuve / Nieuwstraat straat
De drukste winkelstraat van de stad, afgesloten voor auto’s, die vanaf het Muntplein naar het noorden loopt.
-
11
Place Sainte-Gudule Place Sainte-Gudule / Sinter-Goedeleplein plein
Het plein onder de gotische Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal, waar de koninklijke huwelijken en begrafenissen van België plaatsvinden.
-
12
Mont des Arts Mont des Arts / Kunstberg plein
Een terrassentuin naast de Koninklijke Bibliotheek, aangelegd voor de Wereldtentoonstelling van 1958, met uitzicht over de benedenstad.
-
13
Place Royale Place Royale / Koningsplein plein
Het 18e-eeuwse plein op de Coudenberg, op de plek van het oude paleis, met de Sint-Jacob-op-Coudenbergkerk en een standbeeld van Godfried van Bouillon.
-
14
Grote Zavel Place du Grand Sablon / Grote Zavel plein
Een hellend plein met antiquairs en chocolatiers onder de gotische kerk Onze-Lieve-Vrouw ter Zavel, met in het weekend een antiekmarkt.
Geschiedenis
Een markt aan de Zenne
De overlevering dateert de stad uit 979, toen Karel, hertog van Neder-Lotharingen, een fort bouwde op een eiland in de Zenne, waar nu het Sint-Goriksplein ligt. De naam komt van Bruocsella, “de nederzetting in het moeras”. De stad groeide op de handelsweg tussen Brugge en Keulen, waar die de Zenne kruiste.
De hertogen van Brabant bouwden hun kasteel op de heuvel van de Coudenberg en maakten van Brussel een van hun hoofdsteden. De stad kreeg haar eerste muren in de 13e eeuw en een tweede, grotere ring in de 14e, waarvan de binnenlanen nu de lijn volgen. Op het marktplein begonnen de inwoners in 1401 aan hun Stadhuis en voltooiden ze de torenspits, bekroond met een beeld van Sint-Michiel, in de jaren 1450.
Hertogen, keizers en het bombardement
In de 15e eeuw hielden de hertogen van Bourgondië, en na hen de Habsburgers, hof in het paleis op de Coudenberg. Keizer Karel V deed daar in 1555 afstand van zijn kroon. Onder zijn zoon Filips II liet de hertog van Alva in 1568 de graven van Egmont en Hoorne, leiders van de adellijke oppositie, op de Grote Markt onthoofden.
In 1619 goot Jérôme Duquesnoy de Oudere het Manneken Pis voor een fontein op de hoek van de Stoofstraat. In augustus 1695 bombardeerde het leger van Lodewijk XIV Brussel en verbrandde de Grote Markt en de straten eromheen; de gilden herbouwden hun huizen binnen een paar jaar in steen, prachtiger dan voorheen. Het paleis op de Coudenberg brandde in 1731 af, en het Koningsplein rees later in die eeuw op zijn plek.
Hoofdstad van België en van Europa
Op 25 augustus 1830 brak na een opera in de Munt een rel uit die uitgroeide tot de Belgische Revolutie. Brussel werd de hoofdstad van het nieuwe koninkrijk, en de stad groeide snel: de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen openden in 1847, en tussen 1867 en 1871 liet burgemeester Jules Anspach de vervuilde Zenne overwelven en er brede lanen overheen leggen. Onder koning Leopold II kreeg de stad het enorme Justitiepaleis en het Jubelpark, en rond 1900 bouwde Victor Horta hier de eerste art-nouveauhuizen.
Voor de Wereldtentoonstelling van 1958 bouwde Brussel het Atomium. In hetzelfde jaar vestigde de nieuwe Europese Economische Gemeenschap er haar kantoren, en in 1967 verhuisde de NAVO haar hoofdkwartier naar de stad. In 1989 werd Brussel een gewest op zich, en in 2015 sloot de stad de centrale lanen voor auto’s af om er een voetgangerszone van te maken.
Brussel vandaag
Brussel is de zetel van de Belgische koning, regering en parlement, van de Europese Commissie en de Raad van de EU, en van de NAVO; het Europees Parlement vergadert er ook, naast Straatsburg. Tienduizenden mensen werken voor deze instellingen, en een groot deel van de inwoners van het gewest is in het buitenland geboren; op straat hoor je Frans, Nederlands, Engels, Arabisch en tientallen andere talen.
Elke juli vult de Ommegang de Grote Markt in renaissancekostuums, en om de twee jaar in augustus bedekt een tapijt van begonia’s het plein. De muren van de stad dragen geschilderde scènes uit Belgische stripverhalen, en het Manneken Pis wordt op veel dagen van het jaar in een van zijn kostuums gekleed.
Lees verder
- visit.brussels De officiële toeristische informatie van de stad
- Stad Brussel Het stadsbestuur
- De Grote Markt van Brussel op UNESCO De Werelderfgoedlijst
- Brussel op Wikipedia Het encyclopedieartikel