Dit is Venetië

Geschiedenis

Een toevluchtsoord in de lagune

Volgens de traditie werd Venetië gesticht op 25 maart 421. In werkelijkheid vluchtten mensen uit de Romeinse steden op het vasteland in de 5e en 6e eeuw naar de eilanden van de lagune, toen de Hunnen, de Goten en daarna de Longobarden Italië overspoelden. Ze leefden van visserij, zout en handel per boot, nominaal onder de Byzantijnse keizers in Constantinopel.

De lagunegemeenschappen kozen hun eigen leider, de doge, en verplaatsten hun zetel in het begin van de 9e eeuw naar de eilanden van het Rialto, die de stad Venetië werden. In 828 smokkelden twee Venetiaanse kooplieden het lichaam van Sint-Marcus de evangelist uit Alexandrië, en de stad nam hem en zijn gevleugelde leeuw als patroon en embleem.

De Doorluchtigste Republiek

Venetië werd rijk van de handel tussen Europa en het Oosten: specerijen, zijde, zout en slaven. In 1204 stuurde doge Enrico Dandolo de Vierde Kruistocht naar Constantinopel, dat de kruisvaarders plunderden; Venetië nam havens en eilanden in de hele oostelijke Middellandse Zee, en als buit de vier bronzen paarden van San Marco. De staatswerf, het Arsenale, bouwde oorlogsgaleien in serie, de een na de ander, en de vloot versloeg in 1380 bij Chioggia de grote rivaal Genua.

De republiek werd bestuurd door een gesloten kring van adellijke families, via de Grote Raad, de Senaat en de Raad van Tien, met een gekozen doge aan het hoofd. In de 15e en 16e eeuw was Venetië een van de grootste en rijkste steden van Europa, en schilders als Bellini, Titiaan, Tintoretto en Veronese werkten voor haar kerken, paleizen en broederschappen, de scuole. In 1516 liet de republiek de Joden van de stad in het Getto wonen, de eerste wijk die die naam kreeg.

Verval en de moderne stad

De Ottomanen namen de oostelijke bezittingen van Venetië een voor een in, en de handel verschoof naar de Atlantische Oceaan. In 1797 arriveerde Napoleons leger, en de laatste doge, Ludovico Manin, trad af: de republiek eindigde na meer dan duizend jaar. Napoleon gaf de stad aan Oostenrijk, en in 1866 voegde Venetië zich bij het Koninkrijk Italië. In 1846 bereikte een spoorbrug de stad vanaf het vasteland, en in 1933 volgde een wegbrug.

Op 4 november 1966 deed de ergste overstroming ooit gemeten de zee bijna twee meter boven het normale niveau stijgen en vestigde ze de aandacht van de wereld op het gevaar van de zee. Sindsdien zijn veel Venetianen naar Mestre verhuisd, terwijl bezoekers in steeds grotere aantallen kwamen. In 2020 liet de stad voor het eerst haar beweegbare stormvloedkeringen, de MOSE, omhoogkomen.

Venetië vandaag

Venetië is de hoofdstad van de Veneto en een universiteitsstad, met Ca’ Foscari en de architectuurschool IUAV. Toerisme drijft de economie, en de stad vraagt dagbezoekers nu op haar drukste dagen een toegangsprijs. Sinds 2021 mogen de grootste cruiseschepen niet meer via het Giudeccakanaal langs San Marco varen. Industrie en haven liggen op het vasteland, in Marghera.

Elk jaar vult de Biënnale de Giardini en het Arsenale, met kunst in de oneven jaren en architectuur in de even, en elke zomer neemt het Filmfestival van Venetië, het oudste filmfestival ter wereld, het Lido over. Op de eerste zondag van september vaart de Regata Storica over het Canal Grande, en op de derde zondag van juli steken de Venetianen een brug van boten over naar de Redentorekerk op de Giudecca. Venezia FC speelt in het Penzo-stadion op het eiland Sant’Elena.