Delft › Over de stad
Dit is Delft
Delft ligt tussen Den Haag en Rotterdam in de provincie Zuid-Holland, een oude stad van grachten, bruggen en gevelhuizen rond één lang marktplein. Het is de stad van Johannes Vermeer en van Delfts blauw, de plek waar Willem van Oranje woonde en vermoord werd, en de laatste rustplaats van het Huis van Oranje. Vandaag is het ook een universiteitsstad, met de grootste technische universiteit van Nederland.
Photo: Jan Geerling, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Delft in één oogopslag
- Land
- Nederland
- Provincie
- Zuid-Holland
- Inwoners
- Ongeveer 105.000 (gemeente)
- Ligging
- Tussen Den Haag (10 km) en Rotterdam (15 km)
- Hoogte
- Ongeveer op zeeniveau, zo vlak als de polders eromheen
- Taal
- Nederlands
- Bekend om
- Delfts blauw, Vermeer, het Huis van Oranje
- Universiteit
- TU Delft, opgericht in 1842
Bekend om
- Delfts blauw, het blauw-witte aardewerk
- Johannes Vermeer en zijn Gezicht op Delft
- De Nieuwe Kerk, waar de prinsen van Oranje begraven liggen
- Het Prinsenhof, waar Willem van Oranje in 1584 werd doodgeschoten
- De scheve toren van de Oude Kerk
- De TU Delft, de grootste technische universiteit van Nederland
De stad
De oude stad van Delft is een ovaal van grachten, zo’n anderhalve kilometer van noord naar zuid. De Oude Delft, de gracht waarnaar de stad is genoemd, loopt er recht doorheen, met de Oude Kerk aan haar oever, en ten oosten ervan ligt de Markt, met het Stadhuis aan het ene en de Nieuwe Kerk aan het andere eind. Eromheen voert een raster van kleinere grachten, de Voldersgracht, de Koornmarkt en het Wijnhaven, de boten langs huizen met trap- en halsgevels.
Instant Delft neemt je mee door het hart ervan: over de Markt, langs de Voldersgracht voorbij het Vermeer Centrum, naar de Oude Kerk, langs de Oude Delft en het Prinsenhof en terug over de Koornmarkt. Net als de echte stad is het spel vlak.
Waar het ligt
Delft ligt in het vlakke polderland van Zuid-Holland, tussen Den Haag in het noordwesten en Rotterdam in het zuidoosten, met de Noordzee op zo’n tien kilometer. De Schie verbindt het met Rotterdam en de Maas, en de spoorlijn tussen Den Haag en Rotterdam loopt in een tunnel onder het westen van de oude stad.
Het klimaat is zacht en vochtig, gevormd door de zee: koele zomers, milde winters en regen in elk seizoen, met de wind uit het westen.
Plekken en bezienswaardigheden
Oude KerkDe oudste kerk van Delft, aan de Oude Delft, met een toren die zo’n twee meter over de gracht helt.
PrinsenhofHet oude klooster waar Willem van Oranje woonde en waar hij in 1584 werd doodgeschoten. De kogelgaten zitten nog in de muur.
Oude DelftDe oudste gracht van de stad, die Delft haar naam gaf, met koopmanshuizen en het Gemeenlandshuis.
KoornmarktDe gracht waar het graan verhandeld werd, nu met cafés, woonboten en terrassen aan het water.
OostpoortDe laatste stadspoort van Delft, met twee slanke torens die in het water weerspiegelen.
WaagHet waaggebouw bij de Markt, waar goederen gewogen werden voor de belastingen van de stad.
Het centrum op een kaart
De straten, pleinen en waterwegen waar elke bezoeker van Delft terechtkomt. Wijs er een aan om hem op de kaart te vinden.
-
1
Markt plein
Het lange marktplein tussen het stadhuis en de Nieuwe Kerk.
-
2
Nieuwe Kerk gebouw
De gotische kerk aan de Markt, met de graven van het Huis van Oranje.
-
3
Stadhuis gebouw
Het stadhuis van Hendrick de Keyser rond een middeleeuwse toren.
-
4
Waag gebouw
Het waaggebouw achter het stadhuis.
-
5
Vermeer Centrum gebouw
Het centrum over Vermeer aan de Voldersgracht, waar het schildersgilde stond.
-
6
Voldersgracht waterweg
De smalle gracht achter de noordkant van de Markt.
-
7
Oude Kerk gebouw
De oudste kerk, met haar scheve toren en het graf van Vermeer.
-
8
Oude Delft waterweg
De oudste gracht, die de stad haar naam gaf.
-
9
Prinsenhof gebouw
Het klooster waar Willem van Oranje woonde en werd doodgeschoten.
-
10
Gemeenlandshuis gebouw
Het gotische huis uit 1505 aan de Oude Delft, met zijn beschilderde wapenschilden.
-
11
Wijnhaven waterweg
De gracht achter de Waag, waar de wijn binnenkwam.
-
12
Koornmarkt waterweg
De graanmarktgracht, omzoomd met terrassen.
-
13
Beestenmarkt plein
Het plein van de oude veemarkt, nu vol cafés onder de bomen.
-
14
Oostpoort poort
De laatste stadspoort, met zijn twee slanke torens.
-
15
Paardenmarkt plein
Het open plein waar het kruitmagazijn stond tot 1654.
Geschiedenis
Een stad aan een gegraven gracht
Delft ontstond in de 12e eeuw langs een gracht die door het veen werd gegraven, de delf, en kreeg in 1246 stadsrechten van Willem II, graaf van Holland. Zijn brouwers en lakenmakers maakten het rijk, en de Oude Kerk en de Nieuwe Kerk rezen boven de daken uit.
Een grote brand in 1536 verbrandde het grootste deel van de stad, en veel van wat er nu staat werd erna herbouwd.
Willem van Oranje
In 1572 maakte Willem van Oranje, de leider van de opstand tegen Spanje, van Delft zijn thuis en betrok het klooster van Sint-Agatha, het Prinsenhof. Op 10 juli 1584 schoot Balthasar Gerards hem daar op de trap dood.
Hij werd begraven in de Nieuwe Kerk, en sindsdien begraaft het Huis van Oranje er zijn doden, in de koninklijke grafkelder onder het koor.
De Gouden Eeuw
In de 17e eeuw was Delft een van de zes kamersteden van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, en zijn pottenbakkers gingen Chinees porselein nabootsen in blauw-wit aardewerk: Delfts blauw. Schilders als Johannes Vermeer, Pieter de Hooch en Carel Fabritius werkten hier, en de jurist Hugo de Groot werd er in 1583 geboren.
Op 12 oktober 1654 ontplofte het kruitmagazijn van de stad, dat het noordoosten van Delft platlegde en onder anderen Fabritius doodde.
Ingenieurs en studenten
In 1842 stichtte koning Willem II in Delft een koninklijke academie voor de opleiding van ingenieurs, die uitgroeide tot de huidige TU Delft. De universiteit breidde zich uit over een campus ten zuidoosten van de oude stad, en studenten vormen nu een groot deel van de stad.
Het oude centrum behield zijn grachten en zijn gevels, en in 2015 ging het spoor, dat de stad vroeger op een viaduct doorkruiste, ondergronds in een tunnel.
Delft vandaag
Delft is een levendige stad van zo’n 105.000 inwoners, een kwart ervan studenten. De TU Delft trekt ingenieurs uit de hele wereld, en de startups en onderzoekslabs van de stad verspreiden zich rond de campus.
Op donderdag vult de markt de Markt, en op zaterdag is er een bloemen- en antiekmarkt langs de grachten. Bezoekers komen voor de Nieuwe Kerk, het Prinsenhof, het Vermeer Centrum en Royal Delft, en in de zomer liggen de grachten vol kleine boten en zetten de cafés hun terrassen op de kades.
Lees verder
- Delft.com De toeristensite van de stad
- Museum Prinsenhof Delft Het museum in het oude klooster
- Vermeer Centrum Delft Alles over Vermeer, aan de Voldersgracht
- Delft op Wikipedia Het encyclopedieartikel