Dit is Amsterdam

Geschiedenis

Een dam in de Amstel

In de 13e eeuw bouwden de mensen aan de monding van de Amstel een dam door de rivier om het water van het IJ tegen te houden. Rond de dam groeide een nederzetting van vissers en handelaars, en in 1275 bevrijdde graaf Floris V van Holland hen van tol in zijn graafschap, de oudste schriftelijke vermelding van Amsterdam. De stad kreeg omstreeks 1300 stadsrechten.

In 1345, zo wordt verteld, kon een stervende man de hostie niet binnenhouden, die in het vuur werd gegooid en onverbrand terugkwam. Het Mirakel van Amsterdam maakte de stad tot bedevaartsoord. Haar kooplieden werden rijk van bier, haring en de graanhandel met de Oostzee, en de Oude Kerk, het oudste gebouw van de stad, groeide met hen mee.

De Gouden Eeuw

Tijdens de Nederlandse opstand tegen Spanje koos Amsterdam in 1578 de protestantse kant. Toen Spaanse troepen in 1585 Antwerpen innamen, trokken duizenden kooplieden, ambachtslieden en joodse families uit Spanje en Portugal naar het noorden, en Amsterdam nam de plaats van Antwerpen in als handelshoofdstad van Europa. In 1602 richtten kooplieden de Verenigde Oost-Indische Compagnie op, en de aandelen die men er in Amsterdam in verhandelde, maakten de stad tot de thuisbasis van een van de eerste beurzen ter wereld.

Vanaf 1613 liet de gemeenteraad de grachtengordel graven, met de Herengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht, en verkocht de kavels erlangs aan rijke kooplieden. Op de Dam bouwde Jacob van Campen een nieuw stadhuis, begonnen in 1648, destijds het grootste van Europa. Rembrandt schilderde zijn Nachtwacht in 1642 in de stad.

Hoofdstad van Nederland

Oorlogen met Engeland en Frankrijk maakten een einde aan de Gouden Eeuw, en Franse troepen bezetten het land in 1795. In 1808 maakte Lodewijk Napoleon, koning van Holland, van het stadhuis zijn koninklijk paleis, en nadat de Fransen waren vertrokken, maakte het nieuwe koninkrijk Amsterdam tot zijn hoofdstad, hoewel de regering in Den Haag bleef. In de 19e eeuw opende het Noordzeekanaal een nieuwe weg naar zee, en het Rijksmuseum en Centraal Station rezen aan de randen van de oude stad.

Duitse troepen bezetten Amsterdam van 1940 tot 1945. In februari 1941 staakten de arbeiders tegen de vervolging van hun joodse buren, maar de bezetter voerde de meeste joden van de stad weg en vermoordde hen, onder wie Anne Frank, die zich van 1942 tot 1944 met haar familie had verborgen in een grachtenhuis aan de Prinsengracht. Na de oorlog was de stad de plek van hippies, krakers en protesten, en in 2010 zette UNESCO de grachtengordel op de Werelderfgoedlijst.

Amsterdam vandaag

Amsterdam is de hoofdstad van Nederland, hoewel de koning, de regering en het parlement in Den Haag zetelen. De economie draait op financiën en zakelijke dienstverlening, veel ervan in de Zuidas, op technologie en creatieve bedrijven, op de haven en op Schiphol, een van de drukste luchthavens van Europa. Het Rijksmuseum, het Van Gogh Museum en het Anne Frank Huis trekken bezoekers uit de hele wereld, en de gemeente probeert de drukte in het oude centrum te beperken.

Amsterdammers leggen veel ritten met de fiets af, over een netwerk van rode fietspaden. Op Koningsdag, 27 april, liggen de grachten vol boten en kleurt de hele stad oranje. De voetbalclub Ajax speelt in de Johan Cruijff ArenA, in het zuidoosten van de stad.